1/12/16

Aprendendo coas redes sociais?


Algo que sempre me chamou a atención é a insistencia que temos os docentes (algúns?) para estar continuamente reflexionando sobre a nosa práctica profesional e buscando novos camiños cos que traballar co noso alumnado.

Estas semanas atrás andiven fedellando co ordenador no curso “Ambientes persoais de aprendizaxe e redes sociais na educación”. Algúns dos seus obxectivos eran “non só as posibilidades que ofrecen as redes sociais como plataformas software de apoio á docencia, senón tamén como ferramenta imprescindible da aprendizaxe informal e colaborativa en rede, complemento hoxe en día imprescindible para o tradicional aprendizaxe formal”.  E, por suposto, tratar de empregalas co alumnado.

Igualmente tamén pretendía o curso ofrecernos “unha experiencia de aprendizaxe conectada a través da cal poder construír ou re-deseñar o seu Ambiente Persoal de Aprendizaxe (Persoal Learning Environment - PLE), e os procesos de aprendizaxe persoais, e entrar en contacto con outros profesionais e persoas interesadas na educación a través de diversas comunidades virtuais, é dicir, crear unha rede persoal de aprendizaxe”.

Tras reflexionar sobre a importancia/posibilidade que ofrece o traballo colaborativo na internet, foime moi interesante facerme reflexionar sobre a miña Rede Persoal de Aprendizaxe (PNL) xa que o traballo con Twitter ou cos RSS non me resultoume especialmente novidoso. Cos marcadores sociais non me levo, historicamente, moi ben pero achegueime, de novo, a Diigo.

Resultoume novidoso o concepto de Social Content Curation  ou Curación de Contidos. Consiste en seleccionar e facer coleccións de enlaces e recursos (taboleiros, tipicamente) para logo compartilos. Aquí practiquei co Pinterest.  Outros conceptos e ferramentas xa as emprego cunha certa regularidade como o de gardar e compartir na nube a través do Dropbox ou Google Drive.


Mais sen dúbidas destes cursos sempre queda unha boa sensación cando compartes e aprendes con iguais e cando, constantemente recibes ánimos dos titores. Así da gusto.

14/11/16

O Guerreiro do Castro do Lesenho


Na exposición “Lusitania romana, origen de dos pueblos”  do Museo Arqueolóxico Nacional puiden contemplar unha das xoias da arqueoloxía lusa: o guerreiro do castro do Lesenho. Este guerreiro na súa réplica recibe ao visita no exterior do museo e, xa no interior, pódese contemplar o orixinal. Considero que non está exposto da mellor forma posible xa que a súa visión non pode ser completa… e xa que estou criticón… tampouco entende iso de “dos pueblos”. Pero en fin…

Esta figura foi atopada no século XVIII no Castro do Lesenho (Campos, Boticas) no norte de Portugal. Representa a un guerreiro galaico da Idade do Ferro realizada en granito e depositada, actualmente, no Museu de Arqueologia de Lisboa.

Forma parte dun conxunto de catro estatua guerreiras que constitúen o achádego máis importante realizado neste castro situado a máis de mil metro de altura. Segundo consta na súa ficha museística podería representar unha imaxe dunha divindade, dun heroe ou dun príncipe da civilización castrexa.

Nesta peza pódense apreciar as características destes guerreiros castrexos: figuras exentas con atributos militares que sostén unha caetra, empuñando unha espada curta e con xoias no brazo e no pescozo con vestimenta curta.


12/11/16

Necesitamos a "curación de contidos"?


Debería comezar lembrando que é a “curación de contidos”? Seguro que o sabedes ben. Seguro que expresa ou implicitamente xa a estades a empregar. Das  varias definicións que deste barbarismo (nas ligazóns deste artigo poderedes atopar as súas orixes) circulan na redes poderíamos quedarnos coa que afirma, simplemente, que é “a selección de información que outros fixeron ou produciron sobre un tema” e que está exposta na rede (blogtiching)

Pero vos, benqueridos alumnos e alumnas, que sodes nativos dixitais (será certo?) necesitades formación no emprego da internet? Necesitades consellos e/ou formación sobre a busca, selección e restitución da información/formación que hai na rede?

Loxicamente o paso seguinte será discernir a calidade desa información. Pero… isto xa o facemos a cotío, ou non? Habitualmente seguro que comprobas a fiabilidade da fontes informativas na rede porque sabemos que hai unha serie de criterios que nos axudan a facelo. Xa que logo estamos a cumprir dous dos requisitos básicos das fases da “curación de contidos”, o filtrado das fontes informativas e da información e logo a súa análise. A seguinte fase sería a caracterización e, finalmente, a distribución da información selección.


Seguro que necesitamos a “curación de contidos”?

Eses proceso que máis ou menos implicitamente todos e todas realizades cando pescades na redes algunha información pode ser máis doado, produtivo e fiable empregando algunha das seguintes ferramentas (só vos poño as que me gustan ou emprego):

-Scoop.it: permítenos xuntar información, amosala e compartila.
-Pinterest: crea taboleiros sobre temas con información que imos seleccionando.
-Feedly, lector de feed.

Pero se queredes coñecer máis ferramentas visitade Educación 3.0 porque vos amosa case dúas ducias. E para repasar ide á vosa fonte preferida, a Wikipedia.


7/11/16

Partenón: detalles construtivos


Imos aproveitar algunhas das fotos que tirei na Acrópole en febreiro de 2015 comentando algún detalles da construción do Partenón.

Como ben lembramos os seus autores foron Fidias, quen centrouse na decoración escultórica do conxunto, e os arquitectos Ictino e Calícrates, encargados da construción.

Sabemos polas inscricións que os traballadores eran cidadáns de Atenas, metecos (estranxeiros con carta de residencia) e escravos; e que todos cobraban o mesmo polo mesmo traballo. Os labores especializados se retribuían a razón dun dracma por día. Por sorprendente que nos pareza, os arquitectos cobraban un dracma tamén, malia a súa responsabilidade.

O templo realizaríase de maneira total co mármore procedente do monte Pentélico, que se levantaba a uns 16 quilómetros ao nordeste de Atenas. Lembrar que hoxe esta canteira tan só é utilizada para as constantes obras de restauración (recreación?) da Acrópole. Era un brillante mármore branco que co paso do tempo adquiría unha fina pátina dourada polas inclusións de ferro e cuxa dureza facíao especialmente indicado para a construción. Sobre a vertente suroeste da montaña aínda se pode recoñecer a zona da canteira onde se extraeu o mármore para os edificios da Acrópole; só para o Partenón utilizáronse 22.000 toneladas.

Os canteiros separaban bloques da mesma altura por medio de canles talladas con cicel. Logo facíanse buracos alargados paralelos a veta do mármore e introducíanse neles cuñas de madeira. Cando estas mollábanse, inchábanse e desprendían o bloque de mármore do resto da roca.  (Hai moitos vídeos en internet onde se pode contemplar este sistema moi utilizado en todo o mundo) O bloque traballábase na mesma canteira ata case darlle a forma definitiva; só se deixaba por puír unha capa de poucos centímetros. A peza resultante debía ser o máis lixeira posible para facilitar o transporte.

Unha vez rematadas, as pezas descendían ladeira abaixo a bordo de trineos que discorrían por unha especie de pista visible aínda hoxe. A ambos os dous lados da pista había uns buracos cadrados onde encaixaban unhas estacas de madeira por onde se pasaban unhas cordas atadas ao trineo para controlar a velocidade de descenso. Ao pé da montaña cargábanse os bloques nuns carros tirados por bois e levábanse á cidade nunha viaxe que podía durar ata dous días. Na obra, os bloques alzábanse por medio de poleas e guindastres; as pezas do Partenón non eran de grandes dimensións, precisamente para facilitar a súa manexo.

Finalmente construír o teito, formado por unha armazón de madeira que sostiña as tellas. Estas adoitábanse facer de barro cocido, pero no Partenón decidiuse usar tamén mármore. As tellas eran planas e nas súas unións, para conseguir que o tellado fose impermeable, colocábase outra, “a tella da cuberta», que no beirado do edificio rematábase cun elemento decorativo chamado antefixa, con forma de cabeza ou palmeta, para rachar a monotonía da liña recta do tellado.


Cando o templo estaba practicamente terminado elimináronse as protuberancias dos perpiaños e dos tambores -as que se empregaran para elevalos mediante cordas-, e realizouse o estriado das columnas. Esta era unha tarefa sumamente delicada, pero aportaba unha gran beleza ao monumento. Só o primeiro tambor da columna, que se apoiaba sobre o estilóbato, se estriaba antes da súa colocación para evitar que no proceso se danara o pavimento do templo. Finalmente, as superficies das columnas alisábanse e puíanse con tal coidado que apenas se poden ver as xunturas ou unións das pezas.

O templo, coa estatua no seu interior, inaugurouse no festival das Panateneas do ano 438 a.C., cando aínda faltaban as esculturas dos frontóns.

Fotos de Iniciarte (febreiro de 2015)

31/10/16

A Esfinxe dos Naxios


Esfinxe de Naxos
Obradoiro Xonio. Mármore, Museo Arqueolóxico de Delfos

A Esfinxe de Naxos, é unha esfinxe que data do ano 575 - 560 a. C. e que foi esculpida polos habitantes da Illa de Naxos na Antiga Grecia.

A esfinxe procede da Illa de Naxos, aínda que foi unha ofrenda dos seus habitantes realizada no Templo de Apolo de Delfos, e orixinariamente situábase no alto dunha columna cun capitel xónico, situada ao sur do mesmo santuario duns 12 metros de alto.

O rostro do mítico monstro é feminino (unha koré), con grandes ollos abertos e beizos riseiros, en consonancia coas tendencias da escultura arcaica. A cabeza está coroada por unha cinta e as trenzas caen sobre os ombreiros, de onde comezan as elaboradas ás do paxaro. Na súa parte inferior reprodúcese o corpo dun león, cuxos detalles  estarían representados con policromía.

Hai uns certas dúbidas sobre o significado das esfinxes. Maioritaria mente acéptase que era unha protectora dos mortos , isto, cando menos durante a Grecia Clásica pois anteriormente hai quen as interpreta como animais depredadores.  Tamén hai quen afirma que segundo a mitoloxía clásica tiña a función de vixiar o Santuario de Apolo, propondo aos visitantes unha  adiviña e o que non fora quen de solucionala era asasinado. Ao estaren colocada sobre un pedestal, unha columna e por varias inscricións atopadas nas súas bases, hoxe enténdese que eran monumentos adicados a protexeren as tumbas e as persoas alí contidas. De tódolos os xeitos tamén poden representar a poles e aos seus habitantes coma comunmente é interpretada esta esfinxe dos naxios.



Fotos de Iniciarte (febreiro 2015)

O Heroon do estadio de Mesenia


Unha das pezas arquitectónicas máis chamativas da impactante Mesenia (Peloponeso, Grecia) e da que xa vos fixen unha pequena introdución, é o monumento funerario a un heroe local situado no estadio. De feito, a páxinaweb do xacemento infórmanos de que, efectivamente, este monumento forma parte do estadio tanto pola súa arquitectura coma pola súa función.


O edificio é un pequeno templo dórico con catro columnas na fronte (xa que logo próstilo) e feito na pedra local, a caliza.  Atópase no lado sur do estadio, xusto á dereita do eixe da pista das carreiras, nun podio rectangular que se proxecta coma un bastión da impresionante muralla da cidade.


O edificio con forma de templo era un monumento funerario, unha especie de Heroon-Mauseleo. Pertence á tradición de monumentos semellantes de Asia Menor, como o monumento das Neiras en Xanthos ou o Mausoleo de Halicarnaso.


Describe esta sociedade e esta obra o inefable Pausanias (IV.XXXII).  

O Heroon- Mausoleo do estadio pertencía probablemente á rica familia dos Saithidai xa que membros sobranceiros da mesma foron enterrados nel e e mesmo recibiron honras como heroes no século I a.C.



Sobre as catro columnas dóricas aséntase o arquitrabes e, por riba del. Aínda pódense contemplar os triglifos. Das métopas non hai restos. No pequeño frontón destaca unha peza circular. Na parte posterior do eficio destaca o impresionante podio.



Fotos: Iniciarte.



24/10/16

Nike de Peonio en Olimpia


Vitoria ou Niké é unha escultura grega de mármore de Paros, cuxa autoría é atribuída por Pausanias ao escultor Peonio de Menda e fechada entre os anos 425 a. C. e 421 a. C., enmarcada, xa que logo, dentro do periodo clásico. Foi descuberta en 1875 durante as campañas de escavacións que dirixiron os alemáns por toda Grecia naqueles anos. Atópase no Museo Arqueolóxicode Olimpia.

Orixinalmente estaba situada diante do Templo de Zeus, en Olimpia, a uns 30 metros da súa esquina sureste. A parte conservada da escultura está esculpida dun só bloque de mármore de Paros, ten unha altura de 2,115 metros e coas ás despregadas, que se perderon na súa maior parte, debía medir case 3 metros. Estaba colocada sobre un pedestal triangular de 8,81 metros de alto formado á súa vez de 12 bloques tamén triangulares.

A imaxe representa á deusa Niké ou Vitoria descendendo á terra para agasallar aos vencedores cun ramo de oliveira que leva na súa man dereita, con ás despregadas e as roupas que se pegan ao seu corpo por efecto do vento e do seu movemento.

O escultor representa a unha nova deusa alada en toda a súa grandeza, no momento en que, baixando do ceo, chega á terra e pon o pé sobre un aguia, símbolo de Zeus. As ás e o, noutro tempo, himatión vermello, destruídos na actualidade, eran axitados polo vento cara atrás e cara arriba, dando así unha sensación de equilibrio e voo. O quitón da deusa está pegado sobre o corpo desvelando todos os detalles do corpo feminino. A Nike está apoiada na perna esquerda, lixeiramente adiantada, sobre un aguia. O rostro da deusa non se conserva, a causa da caída da estatua. Tamén falta parte das ás, do corpo, da vestimenta e as ás de metal do aguia.

Nunha das fiadas do pedestal os donantes gravaran unha inscripción: “os mesenios e os naupactios dedicaron como diezmo do botín de guerra a Zeus Olímpico”. Máis abaixo, con letra máis pequena, lemos: “realizouna Peonio de Mende, así como as acróteras do templo logo de concurso”.

Así coñecemos a causa do encargo desta singular obra. Os mesenios e os naupactios dedicárona a Zeus cando derrotaron ao exército máis forte da antigüidade, o dos lacedemonios. O acontecemento histórico ao que se refire a inscripción é a batalla do 421 a.C., do último ano da guerra de Arquidamo. Logo das batallas victoriosas, e 10% do botín de guerra, o chamado “diezmo”, dedicábase aos grandes santuarios. As estatuas con inscripcións que se conservaron son escasas e as inscripcións que nos chegaron son extraordinariamente importantes pola información que nos proporcionan. Na de Nike temos tamén a firma do artista, que xa sabe que creou unha obra de arte e a firma. Igualmente importante é a noticia de que Peonio esculpiu as acróteras do templo de Zeus logo dun concurso.

A Nike de Peonio é quizá a estatua máis viva da arte grega antiga. O gran escultor de Mende (Calcídica) logrou domar un enorme cubo de mármore, de 3 x 3 m. aproximadamente e crear unha figura alada única en beleza, movemento e vivacidade, dándolle unha atrevida inclinación cara adiante, de modo que ao mirala pódese pensar que nese momento acaba de baixar do ceo.


Texto procedende da Wikipedia e de Olimbía Vikatu. Olimpia. El emplazamiento arqueológico y los museos. Atenas, Ekdotiké, 2006.

Fotos de INICIARTE

17/10/16

Templo de Zeus en Olimpia: frontón occidental


Da aparente calma do frontón oriental, o artista lévanos, con asombrosa habilidade e maestría, ao frontón occidental, onde se representa outra batalla no seu punto culminante. Trátase da Centauromaquia, a loita entre os Centauros e os lapitas. Segundo o mito, Pirítoo, rei dos lapitas, habitantes da rexión de Pelión, celebraba a súa voda con Deidamía. Ao banquete nupcial estaban tamén invitados os seus medio irmán os Centauros, que tamén vivían nos montes do Pelión. Na festa, os Centauros, ebrios, transgredindo a sagrada institución da hospitalidade, intentan raptar ás mulleres dos lapitas, mentres que os lapitas apoian ás súas mulleres, tendo como resultado final un terrible enfrontamento que se desenvolve ante nós. 

Conxunto de lapitas varóns e femias e Centauros crean unha escena bélica irrepetible, chea de tensión, paixón e forza. No centro, o deus Apolo (de 3,10 metros de altura), presente, co atributo de deus da harmonía e da orde, cun dinámico movemento do seu brazo trata de impoñer a orde. Na súa man dereita levaba un arco. Está enmarcado por Pirítoo e por Teseo, o coñecido heroe ateniense, amigo de Pirítoo, que estaba invitado á voda.


Pirítoo ataca ao rei dos Centauros, Euritión, que secuestrou á noiva Deidamía. A loita vai descendendo cara aos dous extremos do frontón, onde dúas mulleres lapitas tombadas seguen o enfrontamento coa boca semiaberta polo pánico. A angustia e a tensión están reflectidas nos seus rostros. Das catro figuras femininas tombadas, tres era de mármore pentélico e foron substituídas no século IV a.C. (a primeira da esquerda) e no século I a.C. (as outras dúas), cando as iniciais foron destruídas por un terremoto.


Do conxunto destácase o de Euritión e Deidamía, no momento en que o rei dos Centauro rapta á noiva, mentres que esta, retorcendo o seu corpo, intenta liberase do seu erótico abrazo. As rudas caras dos Centauros cos seus rasos animais, que recordan máscaras teatrais, se contrapoñen cos belos rostros das mulleres e dos homes, co Eurión e o de Deidamía como punto culminante.


A tensión predomina por todas partes: nos rostros, nos movementos, na expresión das caras e nos corpos equinos dos Centauros, de tal xeito que se diría que se ve que corre impetuosamente o sangue polas venas inchadas pola sobreexcitación. O resultado deste enfrontamento será a vitoria dos lapitas: 

Aquí, neste frontón, aprecias toda a escala da xerarquía: o deus, o home libre, a muller, o servo, a besta… O deus áchase no centro, en pé, sereno, dono e señor da súa forza. Ve a espantosa escena e non se altera -subordina a ira e a paixón, sen permanecer doutra banda indiferente- posto que alarga tranquilamente o brazo e dá a vitoria a quen lle gusta. Os lapitas, os homes, conservan tamén no posible inamovible o selo do home nos seus rostros -non berran, non son presas do pánico- son con todo home, non son deuses, e unha leve vibración nos beizos e unha engurran na fronte manifestan que sofren. As mulleres sofren moito máis -pero a súa dor mestúrase indecentemente cun sombrío pracer- Os Centauros, bestas, libertinos ebrios, abalánzanse sobre as mulleres e os mozos, oubean, morden, falta a mente para impoñer orde á súa forza e nobreza á súa paixón?... É extraordinario este momento no que os diferentes chanzos da vida, todos eles, conservan intacto o seu rostro. Neste momento fosilizado coexisten todos os elementos: a imperturbabilidade divina, a disciplina do home libre, a explosión da besta, a representación realista do servo”.


Quen describiu mellor que N. Kazantzakis o frontón occidental do templo?


Desde o punto de vista artístico, no frontón predominan as liñas curvas e oblicuas que son creadas polos grupos e que enmarcan os eixes centrais verticais de Apolo, Pirítoo e Teseo.


Os mitos de ambos frontones teñen un profundo sentido. A Enómao, trala ultraxe cometida ao matar aos pretendientes, chégalle a catarsis. Na Centauromaquia predomina o espírito humano sobre os elementos salvaxes da natureza, a vitoria dos gregos sobre os bárbaros.

Texto procedente de Olimbía Vikatu. Olimpia. El emplazamiento arqueológico y los museos. Atenas, Ekdotiké,  2006.


Fotografías de Iniciarte (febrero 2015)

10/10/16

Templo de Zeus en Olimpia: frontón oriental


Esta entrada serve como tarefa do curso "Ambientes personais de aprendizaxe e redes sociais na educación".

Antes de que leades o seguinte texto e vexades as fotos, gustaríame facer uns pequenos apuntamentos persoais:


                -As pezas están expostas nunha sa realmente grande, á altura da importancia histórico-artística do conxunto escultórico cunha iluminación magnífica.

                -As pezas están expostas á altura dos visitantes para que as podamos apreciar en toda a súa magnificencia.

Pero… Cando foron esculpidas estaban policromadas e foron deseñadas para estaren colocadas a varios metros de altura polo que non as estamos contemplando como cando foron feitas hai vintecinco séculos. Tamén gustaríame que as pezas puideran ser contempladas pola súa parte traseira, tal é como se pode facer no Museo Británico coas pezas dos frontóns do Partenón, para poder estudalas na súa complexidade.



Introdución

A principios do século V a.C. Clístenes instaurou a democracia en Atenas, e Grecia, trala dramática experiencia das Guerras Médicas,  fortaleceuse coas vitorias sobre os persas, que determinaron a traxectoria da nación grega e tamén da civilización occidental en xeral. Estes conmovedores acontecementos afectaron directamente á vida social, política, relixiosa e cultural dos gregos, que en diante afrontan a vida de forma diferente. Entón comeza, tamén para a arte, o período máis brillante de creación. A inmobilidade das figuras desaparece e o seu lugar ocúpao un movemento cheo de harmonia e vivacidade. O indiferente sorriso arcaico pérdese e os rostros adquiren unha expresión seria, sobria, que manifesta introversión e recollimento. A Época clásica temprana (480-450 a.C.), durante a cal aparecen estes cambios, é coñecida como o “estilo severo”, e constitúe o anuncio das obras mestras da Época clásica.

Na sala central do Museo de Olimpia alóxanse as mostras máis soberbias do estilo severo da arte grega: a decoración escultórica do templo de Zeus, que se realizou en dúas composicións de frontón compostas por 42 figuras, nunha ducia de metopas cos traballos de Heracles e nas gárgolas en forma de cabeza de león do tellado, todas elas talladas en mármore de Paros.



Frontón oriental
Para decorar o frontón oriental os eleos escolleron un mito local, a carreira de carros entre o rei de Pisa Enómao e o príncipe lidio Pélope. Trátase da única representación deste mito na gran plástica. A composición está constituída por 21 figuras, que cubrían a superficie do frontón triangular (de 26,39 metros de lonxitude e 3,47 metros de altura máxima). A representación narra o momento anterior ao comezo da formidable competición.


No centro, o señor do santuario e xuíz invisible, Zeus, levaba na man dereita un raio. Está rodeado polos personaxes centrais do mito, a parella Enómao-Estérope e Pélope-Hipodamía.


Á dereita de Zeus, Enómao, con casco, tiña unha lanza na man esquerda. Ao seu lado, a súa muller Estérope ten un brazo dobrado no peito e o outro quizá cara ao queixo, nun movemento que revela a súa angustia polo resultado da carreira. Diante dela, Mírtilo axeonllado, fillo de Hermes e auriga de Enómao, ou segundo outros palafrenero. Segue a cuadriga do rei de Pisa, da que se conservan os catro cabalos. Detrás destes, o auriga tomou o seu posto, listo para a saída. Segundo a opinión de certos estudosos esta figura pertence a Mírtilo. Despois hai un adiviño de xeonllos (quizais Clitio ou Amitaón) e no ángulo do frotón aparece indolentemente tombado Alfeo, o río sagrado de Olimpia.


Á esquerda de Zeus, o novo príncipe Pélope, con casco, levaba unha lanza na man dereita, escudo na esquerda e está representado espido, con corpo forte. Ao seu lado Hipodamía levanta coa man esquerda o peplo dórico, co coñecido e característico movemento da escena nupcial do “desvelamiento”. Diante está, de xeonllos, a súa sirvinta.

Seguen os catro cabalos da cuadriga de Pélope e, detrás destes, a asombrosa figura dun ancián que mira, cara ao centro, aos protagonistas do mito. 


Trátase de Iamos, ou de Amitaón, ou de Clitio, o ancián adiviño do santuario. A súa expresión, chea de recollimento, xorde da súa capacidade adivinatoria que lle permite coñecer que esta vez vencerá o mozo e non o seu rei. Coa man esquerda apoiábase nun bastón mentres que coa dereita sostense a cabeza. O artista reproduce o envellecido corpo e o inquedo rostro, coa fronte engurrada, de forma singular.

A continuación vén a figura dun mozo que, axeonllado, mira cara aos espectadores xogando co dedo do pé. No ángulo do frontón, a figura tombada pertence a Cládeo, o outro río de Olimpia.

Toda a composición estaba acentuada con ricas cores que non se conservaron e completábase co armamento de bronce dos heroes e os carros, tamén de bronce, dos que tiraban os cabalos.

Trátase, quizais, da composición máis completa, iconográficamente falando, da arte grega, con todas as persoas do mito presentes. O artista realmente creou unha gran obra, pois coas 21 figuras logrou reflectir do mellor xeito os preparativos do duelo entre Pélope e Enómao e, ao mesmo tempo, situar ao espectador no mito tanto espacial como temporalmente. Ao representar aos dous ríos sagrados nos ángulos do frontón, manifesta que o comezo da competición ten lugar en Olimpia, que se atopa entre ambos. Cando representa ao auriga detrás do carro de Enómao quere dicir que en breve vaise a dar a saída da terrible carreira. A expresión adusta dos rostros e as figuras inmóbiles dos protagonistas reflicten a angustia, a ansiedade e a inquietude polo dramático final.

A disposición das figuras no frontón foi obxecto de larguísimos estudos e discusións entre os investigadores. Na presente exposición colocáronse de acordo coa posición en que se atoparon diante do templo e as dimensións das mesmas. Segue existindo certa controversia sobre a posición das dúas parellas, de Enómao-Estérope e Pélope-Hipodamía, á esquerda ou a dereita de Zeus, e en canto á identificación das dúas divinidades fluviales.

A composición é unha obra mestra tamén desde o punto de vista artístico. O seu creador, asimilando as investigacións dos séculos anteriores, enmarca de modo excepcional as figuras no esquema triangular do frontón, onde predominan os eixes verticais e horizontales que crean as figuras ergueitas, arrodilladas e tombadas.
No recuncho da esquerda exponse un fragmento da inscripción dos lacedemonios, que se cita no escudo de ouro que dedicaron ao templo logo da súa vitoria en Tanagra (457 a.C.) sobre os atenienses, os argivos e os xonios.

Texto procedente de Olimbía Vikatu. Olimpia. El emplazamiento arqueológico y los museos. Atenas, Ekdotiké, 2006.

Máis información na Wikipedia, en Artehistoria e na UDC.  

Fotografías de Iniciarte (febrero 2015)